Hulpmiddelen

Drone regulation is moving fast. March brought a mix of usability improvements, international cooperation efforts, and continued progress in advanced air mobility and unmanned traffic management integration. From EASA enhancing access to regulatory material to new consultations on SORA adaptations and pilot licensing, here are the key developments shaping drone operations worldwide.

EMEA

EASA enhances Easy Access Rules platform EASA has upgraded its Easy Access Rules platform with improved navigation, faster access, and permanent links, making it easier for stakeholders to work with regulatory content and stay compliant.

ENAC showcases drone ecosystem at Dronitaly 2026 At Dronitaly 2026, ENAC highlighted Italy's vision for balancing innovation, safety, and regulation in the drone sector, reinforcing its role in shaping future air mobility.

Ghana advances UTM integration discussions The Ghana Civil Aviation Authority hosted a strategic engagement session focused on the feasibility of unmanned traffic management (UTM) integration, reflecting growing global momentum toward structured drone traffic management.

Americas

FAA announces new initiatives for future aviation The FAA and US Department of Transportation introduced a set of new initiatives aimed at accelerating innovation in aviation, including uncrewed systems and advanced air mobility (AAM).

Brazil opens consultation on eVTOL pilot licensing ANAC has launched a public consultation on licensing requirements for pilots of electric vertical take-off and landing (eVTOL) aircraft, signalling continued progress toward operational AAM frameworks.

Chile imposes temporary drone restrictions for FIDAE 2026 Chile's DGAC announced flight restrictions for drones during the FIDAE 2026 airshow, ensuring safe coordination between UAS and manned aviation activities.

Colombia strengthens aviation infrastructure with new technology Colombia is investing in advanced aviation technologies to enhance safety and regional connectivity, including the integration of modern systems relevant for drone operations.

Asia-Pacific

Japan continues development of UAS regulatory framework Japan's MLIT published further updates on its drone regulatory framework, supporting expanded operations and integration into national airspace.

Australia consults on AUS SORA advisory circular CASA has opened consultation on a draft advisory circular for AUS SORA, adapting the European SORA methodology to the Australian regulatory context.

CASA publishes March RPAS update The March RPAS newsletter includes updates on regulatory developments, safety initiatives, and upcoming changes affecting drone operators in Australia.

RPAS in Australian Skies 2026 conference announced CASA highlighted key themes for the upcoming RPAS in Australian Skies conference, focusing on integration, safety, and innovation.

CASA summarises consultation on large drone maintenance approvals CASA released a summary of consultation feedback on improving maintenance approval processes for large drones, supporting scalable operations.

Standardisation

ASTM and JEDA advance drone standardisation efforts ASTM and JEDA have strengthened collaboration on drone standards, supporting global harmonisation and interoperability in the UAS ecosystem.

What this means for operators

March reinforced three trends that are shaping the regulatory landscape for drone operations: a growing focus on making existing frameworks more accessible and usable, continued regional adaptation of methodologies like SORA, and accelerating progress on UTM and AAM integration across all major markets.

For organisations operating drones in complex environments, staying ahead of these developments is part of running a compliant and scalable operation.

AirHub tracks regulatory changes across Europe and beyond to help operators understand what is relevant for their missions. For regulatory guidance and consultancy, visit airhub.app/consultancy, or book a demo to see how our platform supports compliant drone operations.

Drones maken al jaren deel uit van het veiligheidslandschap. Van zoek- en reddingsoperaties tot het monitoren van kritieke infrastructuur: de technologie heeft haar waarde bewezen. Toch worstelen veel organisaties al lange tijd met dezelfde vraag: hoe vertaal je een veelbelovend innovatieproject naar een structureel onderdeel van de dagelijkse operatie?

Die verschuiving is nu volop gaande. En die reikt verder dan de technologie zelf.

Van pilot naar praktijk

In de afgelopen jaren hebben veiligheids- en defensieorganisaties wereldwijd fors geïnvesteerd in dronetechnologie. Veel van die trajecten begonnen als pilots: afgebakend, experimenteel en vaak gedreven door een innovatieteam of een specifiek project.

Maar de experimenteerfase maakt steeds vaker plaats voor iets anders. Drones worden steeds vaker ingezet als permanent onderdeel van de operationele praktijk, bij incidentmanagement, grensbewaking, infrastructuurinspectie en handhaving van de openbare orde. De vraag is niet langer of de technologie werkt, maar hoe je die structureel verankert in processen, teams en systemen.

Joost Tuinman, strategisch adviseur en oprichter van Gardener Consultancy, omschrijft de verschuiving als volgt: "Drones zijn niet langer een innovatieproject. Ze worden een essentieel onderdeel van operationele inzet, bedrijfsvoering en inlichtingenvergaring."

De les uit Oekraïne

Conflicten zoals die in Oekraïne hebben het bewustzijn over dronetechnologie in de veiligheidssector aanzienlijk aangescherpt. Niet alleen op het slagveld, maar ook in de bredere discussie over hoe organisaties technologie inzetten in complexe en snel veranderende situaties.

De kern van die les is eenvoudig maar verstrekkend: de combinatie van sensoren, data en snelle besluitvorming is doorslaggevend. Drones spelen daarin een sleutelrol, maar alleen wanneer ze onderdeel zijn van een groter geheel.

"Conflicten zoals die in Oekraïne maken pijnlijk duidelijk dat snelheid, schaal, massa en technologie die samen werken, doorslaggevend zijn," zegt Tuinman.

Technologie alleen is niet genoeg

Hier zit een van de meest onderschatte uitdagingen van dit moment. Organisaties die drone-inzet willen opschalen, lopen vroeg of laat tegen dezelfde obstakels aan: de technologie is er, maar de doctrine, training en organisatiestructuur zijn er nog niet op ingericht.

Tuinman is daar duidelijk over: "Technologie werkt alleen wanneer die geïntegreerd is, niet alleen technisch, maar ook organisatorisch en doctrinair, en wanneer die compatibel is met andere systemen en platforms. Organisaties die dit goed voor elkaar hebben, hebben een strategisch voordeel."

Dat vraagt om een andere manier van denken. Dronetechnologie is geen zelfstandig hulpmiddel dat je koopt en inzet. Het is een capaciteit die beleid, training, procedures en een platform vereist dat alles samenbrengt.

De rol van software bij operationalisering

Een van de kritische factoren in de overgang van experimenteren naar operationaliseren is software. Zonder een robuust platform dat drone-operaties beheert, rapporteert en integreert met andere systemen, blijft drone-inzet gefragmenteerd.

Een operationeel platform biedt overzicht: wie vliegt waar, onder welke autorisatie en met welk doel. Het verbindt planning met uitvoering en uitvoering met analyse. Het zorgt voor naleving, schaalbaarheid en controle, zelfs wanneer meerdere teams tegelijkertijd in hetzelfde gebied opereren.

Juist op dat punt maakt AirHub het verschil. Het platform is gebouwd om drone-operaties te beheren in complexe omgevingen, van individuele inzet tot grootschalige, gecoördineerde operaties waarbij meerdere systemen en teams tegelijk betrokken zijn.

Stephan van Vuren, CEO van AirHub, ziet dit terug in de dagelijkse praktijk: "Organisaties komen niet alleen bij ons voor de technologie. Ze komen omdat ze grip willen op hun operatie. Daarvoor is een platform nodig dat meegroeit met de complexiteit van hun inzet en naadloos aansluit op de manier waarop zij werken."

Wat organisaties nu kunnen doen

De overgang van experimenteren naar operationaliseren vraagt om concrete stappen. Een aantal belangrijke aandachtspunten:

Eén operationele basis neerzetten. Breng drone-inzet onder in één platform dat overzicht biedt over vluchten, autorisaties, piloten en data.

Investeer in doctrine en training. Technologie presteert alleen optimaal wanneer mensen weten hoe en wanneer ze die moeten gebruiken.

Betrek alle lagen van de organisatie. Operationalisering is geen IT-project. Het raakt beleid, HR, juridische kaders en dagelijkse werkprocessen.

Kies vanaf het begin voor schaalbaarheid. De behoefte zal groeien. Zorg ervoor dat het platform en de processen meegroeien met de organisatie.

Organisaties die nu investeren in het structureel verankeren van dronetechnologie, bouwen aan een capaciteit die de komende jaren alleen maar belangrijker zal worden. De vraag is niet of je deze stap zet, maar wanneer en hoe.

Benieuwd hoe AirHub organisaties ondersteunt bij het operationaliseren van drone-inzet? Boek een demo met een van onze experts.

Toen SORA 2.5 werd geïntroduceerd in het EASA-kader, was de boodschap duidelijk: deze update moest het autorisatieproces consistenter maken, ruimte voor interpretatie verkleinen en de bewijslast verlagen voor veel operaties met een lager risico. EASA presenteerde SORA 2.5 expliciet als een vereenvoudigingsstap, met name door duidelijkere tekst, meer geharmoniseerde implementatie, minder bewijs voor veel VLOS-situaties met laag risico en meer flexibiliteit rond containment. 

Die ambitie is begrijpelijk. En in sommige delen van de markt kan die zeker helpen.

Maar vanuit mijn perspectief, zeker wanneer ik kijk naar openbare veiligheid, beveiliging en operaties rond kritieke infrastructuur, is het praktische resultaat gemengder. In sommige gevallen beweegt het zelfs de verkeerde kant op.

De operators die het belangrijkst zijn voor de weerbaarheid van Europa zijn immers niet degenen die de eenvoudigste missies vliegen. Het zijn de partijen die herhaalbare, grensoverschrijdende en operationeel relevante drone-capaciteit willen opbouwen. Denk aan energiebedrijven, havenexploitanten, spoor- en nutsbedrijven, beveiligingsdienstverleners en overheidsinstanties die drones nodig hebben als onderdeel van de dagelijkse bedrijfsvoering. Deze organisaties opereren zelden op één locatie, in één land, onder één lokale interpretatie. Ze opereren over grenzen heen, over infrastructuren heen en binnen verschillende regelgevingsculturen.

En precies daar maakt Europa het leven nog steeds onnodig moeilijk.

Een van de grote ideeën achter SORA 2.5 was het verbeteren van de consistentie. Dat is ook zichtbaar in de ontwikkelingsgeschiedenis: wijzigingen omvatten een verschuiving van een meer kwalitatieve naar een meer kwantitatieve benadering van grondrisico, een herstructurering van de methodologie en inspanningen om de ambiguïteit in de opbouw van de beoordeling te verminderen. De eigen samenvatting van JARUS benadrukt bijvoorbeeld de introductie van een meer kwantitatief grondrisicomodel, het verwijderen van VLOS/BVLOS-criteria uit Stap #2 en een nieuwe M1b voor VLOS-operaties. 

Op papier klinkt dat als vooruitgang.

In de praktijk ervaren kritieke-infrastructuuroperators regelgeving echter niet op papier. Zij ervaren die via doorlooptijden voor autorisaties, feedback van autoriteiten, lokale interpretaties, documentatielast en de haalbaarheid om een concept van de ene locatie of het ene land naar het andere op te schalen.

En hier lost SORA 2.5 het onderliggende Europese probleem niet op.

Het probleem zit niet alleen in de methodologie zelf. Het probleem is dat Europa een zogenaamd geharmoniseerd kader nog steeds toepast via gefragmenteerde nationale brillen.

EASA's eigen richtsnoeren voor grensoverschrijdende operaties maken dat duidelijk. Voor operaties in de specifieke categorie die niet onder een standaardscenario vallen, moet een operator eerst een operationele autorisatie verkrijgen van de autoriteit in de staat van registratie, en vervolgens afzonderlijk documentatie aanleveren bij de autoriteit in elke staat van operatie, inclusief de oorspronkelijke autorisatie, waar nodig geactualiseerde mitigaties en bewijs van naleving van lokale voorwaarden. De autoriteit in de staat van operatie beoordeelt die documentatie vervolgens voordat de operatie mag starten. 

Vanuit juridisch en soevereiniteitsperspectief kan dat verdedigbaar zijn. Maar vanuit operationeel en economisch perspectief is het een grote rem op schaalvergroting.

Voor een pan-Europese energieonderneming betekent dit dat een droneconcept dat in één land is bewezen niet automatisch overdraagbaar is naar een ander land. Voor een beveiligingsbedrijf dat op meerdere locaties actief is, betekent het dubbel werk en dubbele onzekerheid. Voor organisaties voor openbare veiligheid betekent het tragere uitrol van capaciteiten waarvan iedereen het erover eens is dat ze waardevol zijn. En voor innovatieve Europese operators die BVLOS-diensten willen opbouwen, betekent het dat elke nationale grens nog steeds aanvoelt als een regelgevingsreset.

Ja, er is een route om een deel hiervan heen: het Light UAS Certificate (LUC).

Maar ook hier is de theorie beter dan de praktijk. Een Light UAS Operator Certificate kan inderdaad privileges voor zelfautorisatie verlenen, inclusief voor op PDRA gebaseerde operaties en, afhankelijk van de verleende privileges, zelfs bredere zelfautorisatie. 

Het probleem is dat voor veel operators, vooral buiten de grootste en meest volwassen organisaties, het LUC nog steeds een zeer hoge drempel is. Het vereist organisatorische volwassenheid, procesdiscipline en een regulatoire investering die veel volstrekt serieuze infrastructuur- of beveiligingsoperators op dit moment nog niet kunnen verantwoorden qua tijd of schaal. Met andere woorden: Europa biedt een pad naar flexibiliteit, maar vraagt de sector vaak eerst een berg te beklimmen.

Dat zou makkelijker te accepteren zijn als de beloning aan het einde een echt schaalbare Europese markt was.

Maar dat is niet zo. Zelfs met geharmoniseerde EU-regels lopen operators nog steeds aan tegen verschillende nationale verwachtingen, verschillende bewijsstandaarden, verschillende interpretaties van proportionaliteit en verschillende niveaus van comfort met BVLOS-concepten. SORA 2.5 heeft het kader misschien verduidelijkt, maar heeft de operationele frictie die er het meest toe doet niet weggenomen.

En dat is belangrijk, omdat BVLOS inmiddels geen niche-onderwerp meer is.

Voor kritieke infrastructuur is BVLOS vaak het businesscase. Het maakt langdurige lineaire inspecties, monitoring van assets op afstand, geautomatiseerde drone-in-a-box-deployments, snellere noodrespons en efficiënte opschaling over grote industriële footprints mogelijk. Zonder werkbare BVLOS blijven de productiviteits- en veiligheidsvoordelen van drones begrensd. Europa spreekt vaak over innovatie, weerbaarheid en strategische autonomie, maar we moeten eerlijk zijn: als BVLOS zo gefragmenteerd en moeilijk schaalbaar blijft, zullen we achterblijven bij markten die pragmatischer omgaan met de operationalisering van geavanceerde drone-use-cases.

Die vergelijking met de Verenigde Staten is ongemakkelijk, maar noodzakelijk. Europa heeft vaak het betere theoretische kader. Wat het mist, is hetzelfde niveau van operationeel pragmatisme en consistentie in de uitvoering.

Mijn zorg is dat SORA 2.5 dreigt te worden herinnerd als een verbetering van de regelgevingsstructuur, maar niet per se als een verbetering van de operationele realiteit.

Voor VLOS-operaties met een lager risico kan een deel van de vereenvoudiging zeker reëel zijn. Dat zegt EASA expliciet. Maar de sectoren die Europa het dringendst moet mogelijk maken, openbare veiligheid, beveiliging en kritieke infrastructuur, zijn onevenredig afhankelijk van operaties die buiten die comfortzone vallen. Zij hebben schaalbare BVLOS-trajecten nodig. Zij hebben snellere en voorspelbaardere grensoverschrijdende erkenning nodig. Zij hebben autoriteiten nodig die proportionaliteit zo interpreteren dat essentiële operaties worden ondersteund, in plaats van elke operatie te behandelen alsof het de eerste in zijn soort is. 

Mijn oproep aan EASA en de nationale luchtvaartautoriteiten is daarom eenvoudig.

Als Europa serieus is over weerbaarheid, strategische autonomie en de bescherming van kritieke infrastructuur, dan moet het die drone-toepassingen daar ook naar reguleren.

Dat betekent pragmatischer zijn, niet minder.

Het betekent een beter werkbaar pad creëren voor herhaalbare BVLOS-concepten tussen de lidstaten. Het betekent de praktische last van grensoverschrijdende operaties in de specifieke categorie verminderen. Het betekent erkennen dat een volwassen operator van kritieke infrastructuur met bewezen procedures niet elke keer vanaf nul zou moeten beginnen wanneer hij een grens oversteekt. En het betekent de drempels in de praktijk verlagen tussen veilige operaties en schaalbare uitrol.

SORA 2.5 zou het leven van drone-operators makkelijker maken.

Voor de operators die het meest bepalend zijn voor Europa's kritieke toekomst, is die belofte nog lang niet ingelost.

Als er al iets is, dan is dit het moment om niet alleen de methodologie verder te verfijnen, maar haar eindelijk toe te passen met het pragmatisme dat de Europese markt al jaren mist.

Als u drones inzet binnen kritieke infrastructuur, openbare veiligheid of beveiliging en de praktische uitdagingen van SORA en grensoverschrijdende autorisaties navigeert, denken we graag met u mee. Ontdek hoe AirHub complexe drone-operaties ondersteunt. Boek een demo om het platform in actie te zien.