U-Space Scenario Governance en Financiën

De uitdaging

Om een groot aantal drones en complexe operaties mogelijk te maken, wordt een onbemand verkeersmanagementsysteem genaamd U-space geïntroduceerd. U-space is een reeks diensten en procedures voor een geautomatiseerd verkeersmanagementsysteem dat veilige en efficiënte operaties waarborgt. In 2021 beantwoordde AirHub Consultancy de vraag: "Wat zijn de meest relevante scenario's voor het bestuur en de financiering van U-space in Nederland?" Het doel van de studie is om het Ministerie de tools te bieden voor relevante scenario's die dienen als startpunt voor de implementatie van U-space-regelgeving in Nederland.

Dit rapport beantwoordt de vraag welke meest relevante scenario's er zijn voor het bestuur, financiering en bekostiging van U-space in Nederland.

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

Oplossing

Wij hebben samen met onze partners deze studie in korte tijd uitgevoerd. We hebben verschillende organisaties uit landen over de hele wereld geïnterviewd om een beter begrip te krijgen van de best practices. De best practices uit andere landen geven een divers beeld, waarbij de meeste landen zich in de beginfase bevinden van de implementatie van U-space, vanwege de recente publicatie van U-space-regelgeving in 2021. Polen, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland zijn echter voorlopers op dit gebied. 

Uit de interviews bleek ook dat de partijen verwachten dat de kosten van U-space-diensten door de gebruikers zelf worden betaald, maar dit zal pas gebeuren wanneer de U-space-markt volwassen en zelfregulerend is en er geen behoefte of wens meer is voor verdere financiële tussenkomst van de overheid. 

Om deze reden hebben we verschillende scenario's opgesteld en deze tegen elkaar afgewogen op basis van een lijst met criteria. Dit resulteerde in vier relevante scenario's voor U-space in Nederland: 

• Participatiemodel 

• Sturingsmodel

• Open Markt

• Integratiemodel. 

Het governance ‘sturings’ model is gebaseerd op het principe dat er een aanzienlijk publiek belang is in Nederland bij de oprichting van U-space en dat dit niet mogelijk zou zijn of onvoldoende zou zijn zonder een leidende rol van de staat. Het marktmodel kiest voor een terughoudende rol van de nationale overheid. In het integratiemodel is het doel om onbemand verkeersbeheer zo dicht mogelijk bij het huidige luchtruimbeheer op te zetten. Het participatiemodel richt zich op gelijkwaardige samenwerking tussen de staat, lokale autoriteiten, bestaande uitvoerende organisaties en marktpartijen bij het opzetten en onderhouden van het U-space-ecosysteem. 

Wij concludeerden dat het vanzelfsprekend is om voor het participatiescenario als startpunt te kiezen. In het participatiescenario hoeven vooraf geen significante ontwerpkeuzes gemaakt te worden, wat betekent dat er de meeste flexibiliteit is in een markt die nog in ontwikkeling is, zowel qua toepassing als technologie. 

Dit scenario biedt ook ruimte om geleidelijk een idee te vormen van welk U-space-apparaat het meest geschikt is voor Nederland. Dit zou bijvoorbeeld kunnen betekenen dat op de lange termijn het participatiescenario overgaat in een controlescenario en later in een open marktscenario. Bovendien speelt de overheid een actieve rol in het participatiescenario, wat aansluit bij de wens voor innovatie terwijl tegelijkertijd het publieke belang gewaarborgd wordt.

Voordelen

• Dankzij de interviews met verschillende landen hebben we een compleet beeld gecreëerd van de verschillende opvattingen met betrekking tot governance- en financieringsscenario's voor U-space

• Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft een dieper inzicht in hoe U-space eruit zou kunnen zien voor Nederland, zonder zelf de expertise te hoeven hebben