Stephan van Vuren was onlangs te gast in een podcast over autonomie in de lucht, op het land en op het water. Dit artikel is gebaseerd op dat gesprek.

Vraag onze co-CEO en medeoprichter Stephan van Vuren wat een drone eigenlijk is, en het antwoord verrast mensen vaak. Het is een stuk gereedschap dat toevallig kan vliegen. Het vliegen trekt de aandacht, samen met de luchtvaartregels die erbij horen, maar de werkelijke waarde zit in wat de drone verzamelt: video, warmtebeelden, sensorgegevens en positie. Praktisch gezien is een drone een vliegend dataplatform.

Die andere kijk op de zaak verschuift de moeilijke vraag. Een drone de lucht in krijgen is inmiddels grotendeels opgelost. Wat nu telt is wie de data beheert zodra deze er is, waar die data wordt opgeslagen en welke route deze aflegt. Voor organisaties in de openbare orde en veiligheid, beveiliging en vitale infrastructuur is datasoevereiniteit de beslissing geworden die al het andere bepaalt.

De drone is een stuk gereedschap dat toevallig vliegt

Het grootste deel van de operationele waarde van een drone wordt in de lucht gegenereerd. Een visuele of thermische camera boven een incidentlocatie levert een continue livestream op, en die stream is alleen nuttig als deze de mensen bereikt die hem nodig hebben: een meldkamer, een officier van dienst op de grond, of een partnerorganisatie.

De schaal van die data staat op het punt drastisch te veranderen. Vandaag de dag worden veel drones nog naar een locatie gedragen, ingezet voor een specifieke taak en weer ingepakt. De volgende stap is de drone-in-a-box: dockingstations op vaste locaties die de klok rond vliegen in plaats van eenmaal per dag. Wanneer inzetten verschuiven van incidenteel naar continu, groeit het volume aan beeldmateriaal en telemetrie enorm. Hoe snel je dit kunt verwerken en hoe efficiënt je het naar de juiste partij kunt routeren, wordt de kern van de operatie.

Datasoevereiniteit betekent de controle behouden over je eigen data

Soevereiniteit wordt vaak voorgesteld als een nationale vlag op een server. In de dagelijkse praktijk komt het neer op iets veel concreters: grip houden op uw eigen data. Wie het kan openen, waar het wordt opgeslagen, welke route het aflegt en met welke partners u het wilt delen.

Voor een organisatie in de openbare veiligheid of vitale infrastructuur is die vraag van cruciaal belang. De meeste civiele drone-hardware is nog steeds afkomstig van een klein aantal fabrikanten, en een koper moet erop kunnen vertrouwen dat de beelden die een drone maakt op de juiste plek blijven. AirHub is merkonafhankelijk (vendor-agnostic), waardoor het platform tussen de hardware en de data in staat en de operator de controle geeft: welke streams worden opgeslagen, waar ze worden bewaard en wie er toegang toe heeft. Dit is het doel van de secure data mode, en het is de reden waarom zoveel inkopers tegenwoordig vragen waar de software zelf is gebouwd voordat ze naar de prijs vragen. We hebben die vraag uitgebreider behandeld in ons artikel over waar de software van AirHub daadwerkelijk wordt gebouwd.

Waarom een Europese cloud een basisvereiste wordt

Een groeiend aantal organisaties wil dat hun operationele data binnen Europa blijft. Voor politiediensten, ministeries en infrastructuurbeheerders is het gebruik van een niet-Europese cloud steeds moeilijker te rechtvaardigen, zowel vanwege compliance-eisen als omwille van het vertrouwen.

De praktische argumenten zijn net zo sterk. Door de cloud dichtbij te houden, wordt de route die de data aflegt korter, zijn er minder tussenstappen onderweg en is het veel eenvoudiger om te zien en te controleren waar informatie naartoe gaat. Een betrouwbare Europese partner die draait op nationale infrastructuur maakt hier van een principe een werkende realiteit. AirHub ondersteunt private en Europese cloud-implementaties, zodat de data veilig landt waar de operator dat wil, dicht bij de plek waar deze is vastgelegd.

Filter aan de rand, zodat alleen de juiste data reist

Veel van wat een drone registreert, is nooit nodig. Als het de taak is om een kenteken te lezen of een enkele detectie te bevestigen, is de nuttige output klein. Door direct aan de rand (on the edge) op de drone zelf te filteren, worden alleen de relevante gebeurtenis en de bijbehorende metadata over het netwerk verzonden. Dit houdt het bandbreedteverbruik, de opslag en de blootstelling minimaal.

Sommige missies vereisen wel dat alles bewaard blijft, en in die gevallen zijn een stabiele verbinding en een nabijgelegen cloud nog belangrijker. Het principe blijft in beide gevallen hetzelfde: bepaal wat de moeite waard is om te bewaren, verstuur wat belangrijk is en sla de rest op onder uw eigen voorwaarden. Dezelfde logica is allang van toepassing buiten de wereld van de drones; een camera in een winkel of een sensor op een netwerk hoeft ook niet alles voor altijd op te nemen om nuttig te zijn.

Beelden delen tussen instanties zonder de controle te verliezen

Soevereiniteit wordt pas echt getest op het moment dat twee organisaties met hetzelfde beeld moeten werken. België is hiervan een goed voorbeeld. De politie is daar georganiseerd in zones, die elk net even anders zijn ingericht, en bij een operatie moeten verschillende zones vaak nauw samenwerken. Beeldmateriaal dat door het ene team is gegenereerd, moet een ander team bereiken op een manier die voor beide partijen betrouwbaar is.

In de praktijk is de technologie zelden het obstakel. Een drone-feed van de ene dienst kan eenvoudig worden gedeeld met een brandweerteam dat meekijkt op een tablet, zolang er maar een browser en een internetverbinding is. Het moeilijkste deel is de governance: beslissen welke gegevens een politie-eenheid deelt met de brandweer, welke intern blijven en hoe dat op grotere schaal standhoudt. De Belgische Politie maakt gebruik van precies dit type gedeelde, realtime beelden tussen teams, en de controle over wat met wie wordt gedeeld is een essentieel onderdeel van het succes.

Hoe datasoevereiniteit eruitziet binnen AirHub

AirHub is zo gebouwd dat de operator altijd aan de knoppen blijft van de eigen data. De opslaglocatie, toegangsrechten en overdracht blijven beslissingen die de klant zelf neemt. Voor organisaties met de strengste eisen zorgt een on-premise en 'air-gapped' implementatie ervoor dat alles binnen de eigen muren blijft, en in het trust center staat beschreven hoe het platform omgaat met beveiliging en compliance.

Controle moet ook standhouden op een slechte dag. Verbindingen kunnen wegvallen, signalen kunnen worden gestoord (jamming) en accu's kunnen leeglopen. In regio's zoals de Baltische staten is GPS-jamming nabij de grens een dagelijkse realiteit, en elke drone die daar vliegt moet hiermee om kunnen gaan. Dat vraagt om redundantie die in het luchtvaartuig zelf is ingebouwd: een veilige landingsroutine wanneer de verbinding wegvalt, en steeds vaker AI waarmee de drone zijn positie kan bepalen aan de hand van de eigen camera's wanneer het netwerk niet beschikbaar is. Soevereiniteit over uw data is immers slechts zo sterk als uw vermogen om door te blijven vliegen wanneer de omstandigheden tegenzitten.

De rode draad door dit alles is helder. Een drone is een vliegend dataplatform, en de organisatie die de data controleert, controleert de operatie.

Wilt u zien hoe AirHub uw operationele data onder uw eigen controle houdt, volledig afgestemd op uw eisen? Boek een demo en we leiden u er graag doorheen.