In de Specific Operations Risk Assessment (SORA) is het bepalen van je intrinsieke Grond Risico Klasse (iGRC) een fundamentele stap om operationele toestemming te verkrijgen. Een belangrijke factor bij het berekenen van dit grondrisico is het Kritische Gebied - een concept dat vaak verkeerd wordt begrepen, maar belangrijke implicaties heeft voor je goedkeuringspad, vooral naarmate operaties groeien in complexiteit en schaal.

Dus, wat is het Kritische Gebied? Hoe wordt het berekend? En hoe kunnen drone-operators het in hun voordeel gebruiken zonder de veiligheid of naleving in gevaar te brengen?

Laten we het eens verduidelijken.

Wat is het Kritische Gebied?

Het Kritische Gebied vertegenwoordigt het oppervlak op de grond dat zou kunnen worden getroffen in geval van een drone-crash - in wezen is het een schatting van hoeveel grond blootgesteld zou kunnen worden aan potentiële schade door een impact. Het is een cruciale invoer om de iGRC in Stap 2 van het SORA-proces te bepalen, voordat er mitigaties zoals parachutes of strategische grondrisicoverlagingen (M2) worden toegepast.

In praktische termen geldt: hoe groter je Kritische Gebied, hoe meer mensen er in een crashscenario mogelijk risico lopen, en hoe hoger je basale grondrisico. Dat betekent meer regelgevende controle, mogelijk hogere SAIL-niveaus en complexere mitigaties.

Twee modellen, één doelstelling

Om het Kritische Gebied te berekenen, levert EASA twee modellen - elk geschikt voor verschillende typen vliegtuigen en crashdynamieken:

1. Het JARUS-model

   Dit is het standaardmodel en gaat uit van een drone met vaste vleugels met glijd- en schuifkenmerken. Het berekent hoe ver een drone zou kunnen reizen na verlies van vermogen, waarbij factoren zoals kruissnelheid, massa, glijhoek en oppervlaktewrijving worden meegerekend.

2. Het model voor hoge impacthoek

   Ontworpen voor rotorvliegtuigen en multirotors, gaat dit model uit van een steile, ballistische afdaling - typisch voor verticale start- en landingsplatforms (VTOL). Als je impacthoek groter is dan 60°, is dit model doorgaans nauwkeuriger en minder conservatief dan JARUS.

Operators kunnen de Critical Area Assessment Tool op de EASA-website gebruiken om te bepalen welk model van toepassing is en hun Kritische Gebied dienovereenkomstig te berekenen.

Waarom berekening belangrijk is

Hier is de nuance: de standaard iGRC-tabel gaat uit van standaard drempels voor het Kritische Gebied op basis van de maximale karakteristieke afmeting (bijv. spanwijdte) van je drone. Maar dat kan te conservatief zijn. Zo plaatst een drone van 3,4 m je automatisch in een hogere iGRC-bundel - tenzij je je werkelijke Kritische Gebied berekent en aantoont dat het onder de standaarddrempel voor een kleinere klasse valt.

Dit stelt operators in staat hun grondrisicobeoordeling 'lager te classificeren' en onnodige mitigaties of documentatie te vermijden. Maar je moet je huiswerk doen: verzamel nauwkeurige specificaties, pas het juiste model toe en documenteer je aannames.

Het Kritische Gebied berekenen

Voor het JARUS-model houdt de berekening rekening met:

• Maximale karakteristieke afmeting

• Kruissnelheid

• Massa

• Impacthoek (normaal aangenomen op 35°)

• Glij- en schuifafstanden

• Wrijvingscoëfficiënten en restitutie

Voor het model voor hoge impacthoek zijn de belangrijkste invoergegevens:

• Massa

• Karakteristieke afmeting

• Minimale vlieghoogte

• Kruissnelheid (gebruikt om de terminale snelheid te berekenen)

Het model schat de kinetische energie bij impact en past vervolgens een veiligheidsfactor toe om secundaire effecten (stuiteren, spatten, bladwerpen) in aanmerking te nemen. Het resulterende gebied wordt gedefinieerd als een cirkelvormige zone rond het impactpunt.

Beide modellen gebruiken conservatieve aannames om te voldoen aan het SORA-principe van 'geloofwaardige zwaarste fout'. Dat betekent dat als je je Kritische Gebied wilt verkleinen voor een lagere iGRC, je de minimum vlieghoogten moet beperken en het moet documenteren in je operationele handleiding - vooral als je het model voor hoge impacthoek gebruikt.

Hoe AirHub je helpt om het goed te doen

Het navigeren door berekeningen van het Kritische Gebied kan complex zijn, vooral als je operaties op verschillende platforms of met verschillende missietypes uitbreidt. AirHub ondersteunt je op beide fronten:

Met onze Consultancy

We helpen operators:

• Kies het juiste model op basis van vliegtuigtype en vluchtprofiel

• Gebruik de EASA-tool effectief en interpreteer de resultaten

• Neem hoogte- en operationele beperkingen op in je OM en SORA

• Dien updates in bij het veranderen van platforms of uitbreiden naar nieuwe locaties

Met onze Software

AirHub laat je toe:

• Opslaan van specificaties van vliegtuigen, OM en SORA-documentatie op één plek

• Koppel operationele limieten direct aan werkstromen voor missieplanning

• Monitor real-world vluchtprofielen en valideer deze tegen iGRC-aannames

• Exporteer eenvoudig nalevingsrapporten voor audits of verlenging van autorisaties

De Bottom Line

Het begrijpen van het Kritische Gebied is niet alleen een papieroefening - het is een manier om je veiligheidsanalyse af te stemmen op het gedrag van je drones in de echte wereld. En in veel gevallen is het een kans om je iGRC te optimaliseren, goedkeuringslasten te verminderen en slimmer te schalen.

Wil je weten of je operaties baat kunnen hebben bij een herbeoordeling van het Kritische Gebied? Laten we praten.