Stephan van Vuren
De Route naar de Gecertificeerde Categorie

Met het EASA regelgevingskader dat op de eerste januari van dit jaar van kracht werd, zijn UAS-operaties verdeeld in drie categorieën. Terwijl de meeste drone-operators zich momenteel richten op de Open en Specifieke Categorie, zijn veel fabrikanten en zelfs enkele operators begonnen met hun voorbereidingen voor het opereren in de Gecertificeerde Categorie.
Hoe ziet de Gecertificeerde categorie eruit?
Operaties binnen deze categorie worden geclassificeerd als onbemande vluchten met het hoogste risiconiveau. Dus, deze categorie omvat alle operaties waarbij het risico niet kan worden teruggebracht tot een acceptabel niveau met de risicogebaseerde benadering die wordt toegepast via de SORA in de Specifieke Categorie. Deze vluchten omvatten bijvoorbeeld passagiersvluchten, vluchten over groepen mensen en UAS-operaties die gevaarlijke goederen vervoeren. Deze gecertificeerde operaties worden verder onderverdeeld in drie soorten operaties door EASA:
Internationale vluchten met gecertificeerde vracht drones uitgevoerd volgens instrumentvliegregels, vergelijkbaar met de huidige internationale vrachtvluchten.
Operaties in een stedelijke of landelijke omgeving binnen U-Space luchtruim, die vracht- of passagiersvluchten omvatten.
Drone-operaties met aanwezigheid van een piloot aan boord, vergelijkbaar met de operaties zoals vermeld in #2. Ook operaties binnen Specifieke Waarborg en Integriteit Niveau (SAIL) V en VI van de Specifieke Categorie vallen in deze categorie.
Voor al de hierboven genoemde operaties zullen de regels erg lijken op het huidige wettelijke kader voor bemande luchtvaart. Dus wat kunnen we verwachten?
Drones, of elektrische Verticale Start- en Landingsvoertuigen (eVTOL) vliegtuigen, hebben altijd een typecertificaat en een luchtwaardigheidscertificaat nodig. Daarnaast zal de operator een operationele goedkeuring nodig hebben en de afstandsbestuurder een vliegbrevet. Maar regels zijn niet beperkt tot de operator. Aangezien operaties gefaciliteerd moeten worden met drone-luchthavens, zogenaamde vertiports, zal EASA ook operationele eisen stellen aan de faciliteiten voor start en landing.
Wat zijn de volgende stappen?
Eerst zal EASA met een advies komen dat certificeringsaspecten zal dekken voor operatietype #3 hierboven genoemd, deze zullen ook van toepassing zijn op UAS-operaties in de hoogrisicocategorieën (SAIL V en VI) binnen de Specifieke Categorie. EASA verwacht dit advies aan het eind van 2022 te publiceren. Vervolgens zal een tweede advies worden gepubliceerd voor zowel operatietypes #1 en #2, wat naar verwachting aan het begin van 2024 zal worden gepubliceerd.
Dus het zal enige tijd duren voordat een regelgevend kader voor Urban Air Mobility van kracht wordt, echter, in het derde kwartaal van 2025 (zoals gepland door EASA) zullen de regels voor onbemande UAM-vluchten worden gepubliceerd en van kracht zijn. Tot die tijd moeten we het zakelijke potentieel voor UAM, de technische haalbaarheid valideren en nadenken over de sociale impact die UAM zal hebben op onze samenleving en de noodzakelijke stappen nemen om binnen ongeveer vijf jaar operationeel te zijn.
Hoe bereiden we ons voor op de Gecertificeerde Categorie bij AirHub
Bij AirHub verbeteren we voortdurend onze producten en diensten. Ons team van ervaren softwareontwikkelaars werkt aan verschillende integraties om gecertificeerde categorie-operaties in ons Drone Operations Center in de nabije toekomst te faciliteren. Samen met onze partner Altitude Angel werken we bijvoorbeeld aan een volledige U-Space en UTM integratie in Europa en de Verenigde Staten. Ondertussen doet ons adviesteam al veel ervaring op met drone-operaties in de Specifieke Categorie en bereidt zich voor op de eerste UAM-vluchten in Nederland als onderdeel van het SESAR JU AMU-LED project. En als projectmanager van de Dutch Drone Delta werken we aan het integreren van Urban Air Mobility als een positieve, duurzame en geaccepteerde, sociale, economische en milieuvriendelijke vorm van mobiliteit in de samenleving.